Slotwoord SigmundFamilyMemorial
Met het voltooien van SigmundFamilyMemorial komt een onderzoek ten einde dat vele jaren heeft geduurd. Wat begon als een zoektocht naar feiten, documenten en herinneringen groeide uit tot een digitaal boek over een familie die door de geschiedenis vrijwel was uitgewist. Olly, jeugdvriendin van Lotte Sigmund, vertelde me; ik had voor mezelf het idee, ik ben de enige in de wereld die nog aan ze denkt.
De wereld van de familie Sigmund werd vanaf de bezettingsjaren steeds kleiner. Hun bewegingsvrijheid werd beperkt, hun bezittingen geïnventariseerd, geregistreerd en uiteindelijk afgenomen. Wat zij hadden opgebouwd, werd hun ontnomen. Uiteindelijk werden zij gedeporteerd en in Auschwitz vermoord.
Door het terugvinden van gegevens, foto's, verhalen en persoonlijke details hebben zij hun naam, gezicht en menselijke waardigheid teruggekregen.
Dit digitale boek is allereerst een eerbetoon aan het gezin Sigmund. Bovenal is deze website opgedragen aan Ernst en Käthe Sigmund, wier ondernemingszin en doorzettingsvermogen mede aan de basis stonden van de speelgoedfabriek SIO in Vroomshoop.
Speelgoedontwerpers
De heer Mertens vertelt bij zijn afscheid in 1977 als directeur over het echtpaar Sigmund; De heer en mevrouw Sigmund zijn tot in de oorlog als ontwerper van speelgoed aan SIO verbonden geweest.
De modellen die geproduceerd werden waren voor een groot deel afkomstig van Ernst en Käthe Sigmund. Vanaf de oprichting in 1938 is binnen korte tijd de collectie speelgoed enorm uitgebreid.
Tot het einde toe heeft Sigmund zich ingezet voor de fabriek. Zijn secretaresse Elly Weijl schreef: Bij Sio gaat alles vlot en zullen Uw zaken in Uw geest naar mijn beste kunnen worden behartigd.
Eén van de modellen die in grote aantallen en variaties geproduceerd is, is de paard en wagen met Jantje van Alles. De Jantje die zoon Kurt in de werkplaats in zijn schriftje omtrok met een potlood en daarna inkleurde.
Na de oorlog werd het bij Sio duidelijk dat de familie Sigmund niet meer terug zou komen, en stopten nieuwe ideeën, nieuwe ontwerpen voor de speelgoedfabriek.
Hier zou het slotwoord van SigmundFamilyMemorial hebben kunnen eindigen, ware het niet dat in 1950 Rokus van Blokland, mijn vader, toevallig een tijdje in het Oosten van het land verbleef en in een lokale krant een advertentie zette waarin hij zich aanbood als Industrieel Ontwerper. Het contact met Sio kwam er en Rokus ging samen met Corry speelgoed ontwerpen voor Sio.
Zo is het slotwoord van deze site meteen het voorwoord van de andere site, rvbcvbm.com waarin het werk van mijn ouders gepresenteerd is.
Foto: A.G.P van der Aa
Niet alleen was Sigmund mede oprichter van Sio, door hem is ook de kleuring van hout bij Sio geintroduceerd, Siolieten.
In de afgelopen bijna twintig jaar heb ik mij toegelegd op het documenteren van het werk en leven van mijn ouders, Rokus en Corry van Blokland Mobach. Het grootste deel van hun omvangrijke oeuvre – ontwerpen, eigen werk – heeft inmiddels een plaats gekregen op de website rvbcvbm.com. Deze documentatie is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met mijn ouders. In ontelbare gesprekken kreeg hun werk steeds meer betekenis, samenhang en context; niet alleen voor mij, maar vaak ook voor henzelf.
Corry heeft samen met mij de namen geadopteerd van de familie Sigmund voor het Holocaust Namenmonument in Amsterdam.
In die gesprekken was de familie Sigmund vanaf het begin aanwezig. Hun naam en geschiedenis maakten op een indrukwekkende manier deel uit van het verhaal van mijn ouders. Dat Ernst en Käthe Sigmund niet meer terugkwamen, vermoord waren, was de hoofdreden dat Sio op zoek ging naar nieuwe ideeën, nieuwe ontwerpen. Rokus en Corry kwamen zo op de plaats die leeg was gebleven.
Het voelde vooral voor mij als een logische stap om, naast het vastleggen van het werk van mijn ouders, óók de geschiedenis van de familie Sigmund te onderzoeken en te documenteren. Beide verhalen zijn immers onlosmakelijk met elkaar verbonden.
Ron van Blokland, 2026
Dankwoord
Ik wil op deze plek graag eerst Karin Eigenthaler bedanken. Zij heeft voor de eerste steenlegging in Scheinfeld onderzoek gedaan naar de families Sigmund en Kaufmann en bij die gelegenheid de geschiedenis van beider families voorgelezen.
Hartelijke dank ook voor het Joods Monument, Stichting Struikelstenen Gooise Meren, Kamp Westerbork, Arie Kamphorst, Coert, John en Jan de Nooij, Marc de Haas.
Speciale dank voor Bart van Blokland die de structuur van de site heeft bedacht en geprogrammeerd.
Ron van Blokland
Contact: [email protected]